Nieuws en publicaties

Terug naar overzicht
24 maart 2020

Adem-veiligheid: Lichaamsgerichte therapie in tijden van Corona

Of je nu een coach bent, een lichaamsgericht psychotherapeut, een klinisch psycholoog, een maatschappelijk werker, een spiritueel werker, een ademcoach of een andere mens-werker, het SARS-CoV-2 virus daagt ons allemaal uit. Wij worden allemaal op de proef gesteld, op verschillende manieren. Niet alleen zullen we ons eigen lichaam dagelijks aan een interne scan onderwerpen, zoals heel veel mensen dit tegenwoordig doen. We gaan ons gemakkelijkheidshalve elke dag indelen in de categorie ‘gezond’ of ‘misschien niet gezond’, om onszelf met de fragiele zekerheid die voortvloeit uit onze interne waarneming, enige geruststelling te geven. Want ook voor vele collega’s zijn dit hoe dan ook spannende tijden. We oefenen ook om opgewekt te blijven. Vertrouwen vinden en blijven behouden, ook al is het maar voor onze intieme omgeving, is belangrijk. Zeker ook omdat we cliënten hebben die dit moeilijker voelen en wij een geloofwaardig anker willen zijn voor hen. Maar het is wellicht onze creativiteit dat dit virus het meest op de proef stelt. Hoe kunnen wij onze grote betrokkenheid naar onze medemens hoog houden, ook al kunnen we geen face-to-face contact hebben? In welke omstandigheden kunnen wij wel werken?

Wat mogen we wel en niet doen als therapeut in Corona-tijden?

In de snelheid waarmee het virus zich verspreid en mensen besmet, ligt de grootste bedreiging voor onze samenleving. Ja, het virus is dodelijk, met zekerheid voor een beperkte en kwetsbare groep van mensen. Maar het is daarnaast ook heel besmettelijk en kan in een heel korte tijd heel veel overlast, hinder, pijn en lijden veroorzaken voor het individu, zijn omgeving maar ook voor ons gezondheidssysteem.  Voor deze redenen zijn tal van maatregelen in het leven geroepen door onze overheden. Maatregelen die ertoe dienen bij te dragen de verspreiding van het virus zo maximaal mogelijk te hinderen. Dus, ook al heb jij als persoon geen hinder of zullen de symptomen zich rakelings aandienen in jouw lichaam, dan nog ben je een potentiële besmetter die heel wat lijden, onbedoeld, kan veroorzaken. Dit is allemaal niet nieuw, maar wel belangrijk om te kunnen motiveren waarom wij als lichaamsgericht therapeut ‘anders’ gaan werken.  

Fysieke, face-to-face live-consultaties worden door de klinisch psychologen enkel toegestaan voor essentiële begeleidingen waarvoor geen tele- of online alternatief geboden kan worden. En onder essentiële begeleidingen worden deze begeleidingen gedefinieerd die niet onderbroken kunnen worden, omdat er dan decompensatie dreigt waardoor crisishulpverlening aangezocht zal worden. En deze wordt op dit moment al teveel belast (www.vvkp.be). Hoewel verschillende lichaamsgerichte (psycho)therapeuten geen klinisch psycholoog zijn, is het karakter van ons werken gelijkaardig met deze van de klinisch psycholoog. In beide gevallen zal het succes van de begeleiding ook bepaald worden door de vertrouwensrelatie die professioneel is gegroeid, de deskundig onderbouwde keuzes van de therapeut en de motivatie van onze cliënten. Maar daar waar de psycholoog hoofdzakelijk door middel van verbale interventies een veranderings- of helingsproces beoogt, zal de lichaamsgericht psychotherapeut dit doen door aandacht te geven aan en bewustwording te initiëren in de relatie tussen de persoonlijkheid , lichaamsbelevingen en belichaamde expressies. 

Werk niet lichaamsgericht psychotherapeutisch

Wij dienen ook in deze uitdaging of crisis onze deskundigheid centraal te zetten en te laten gelden. Het SARS-CoV-2 virus verspreidt zich via adem-druppels. Zelfs in een zelfde ruimte zijn met een ander, brengt ons in een risicovolle situatie. In de praktijk van lichaamsgerichte (psycho)therapie wordt de cliënt geactiveerd. Het maakt in die context geen verschil of een cliënt liggend aan de sessie deelneemt of beweegt in de ruimte. Verwijzend naar het Internationale Federatie voor Ademwerk (IBF) is het geldend voor onze praktijk dat het ook niet uitmaakt of iemand ademt door de mond of door de neus. In beide gevallen is de verspreiding van het virus een aanwijsbaar risico. Zelfs naast de aard van onze interventies, is het belangrijk onszelf eraan te herinneren dat wij heel vaak werken met deze doelgroep die bij de risicovolle groep behoort en indien niet, onze cliënten vaak dicht bij in contact staan met deze kwetsbare mensen. Het is met andere woorden vandaag heel verantwoord om zorg te hebben voor het lichaam van de ander, door het vitale lichaam van de ander niet te ontmoeten in eenzelfde fysieke ruimte. De vraag die ons vaker wordt gesteld in deze tijden luidt dan ook ‘hoe kunnen we dan wel zorg dragen voor onze cliënten?’.

Online therapie

Zoals de klinisch psychologen reeds aanhalen, is werken met tele-of online alternatieven het meest aangewezen. Het is zeker geen natuurlijke reflex van de lichaamsgericht (psycho)therapeut om te grijpen naar online communicatiemiddelen om begeleiding en of behandeling te laten plaatsvinden. Het kent zelfs voor vele collega’s een grote aversie en afwijken van het face-to-face contact is bijna een verraad van een belangrijk principieel goed. Maar in tijden als deze kunnen wij onze wendbaarheid inzetten, onze cliënten centraal blijven zetten en onze methode en stijl heel flexibel aanwenden. Daarnaast is het voor zowel de therapeut als de cliënt belangrijk te weten dat online hulpverlening, zo blijkt uit wetenschappelijke studies, effectief is en voordelen kent voor zowel de therapeut als de cliënt. Hoewel wetenschappelijk onderzoek in dit veld alleen maar gemotiveerd kan worden, benoemen wetenschappers dat online interventies een verschil maken met daar waar geen begeleiding of therapie wordt voorzien. Online interventies gericht op preventie en behandeling van angst en depressie bij kinderen en adolescenten, angststoornissen - en dan met name voor de paniekstoornis, sociale fobie en posttraumatisch stressstoornis en depressie - zijn in klinisch en economisch opzicht effectief. Wil je meer te weten komen over de effectiviteit van online hulpverlening, dan is het artikel van Karen van Rooijen zeker een aanrader (Wat werkt bij online hulpverlening?).

Via beeldschermgesprekken zal online werken vaker een motiverend karakter hebben. Er wordt vaak gewerkt met psycho-educatie (online lessen, voorbeeldsessies, yogalessen,…), cognitieve herstructurering, zelfcontroletechnieken en strategieën worden verkend die sociale steun en sociale vaardigheden trainen. De cognitieve gedragstherapie alsook interventies uit de oplossingsgerichte therapie worden vaker aangewend als online behandelinterventies. Daarnaast zijn online interventies vaak sterk gestructureerd, afgestemd op de behoeften van de gebruiker en maken zij gebruik van interactieve elementen als animaties, audio, video, online dagboeken, chatboxen en feedback via mail (Ritterband et al., 2003, Schalken et al., 2010).

Online werken betekent niet dat je het lichaam niet kan betrekken in de ‘chat’. Het betekent wel dat jouw contact maken op een andere manier zal gebeuren. Het afstemmen zal een dieper luisteren vragen, jouw spreken zal vertragen. Het moeilijkste is het missen van echt verbindend oogcontact. Maar tegelijk zullen we deze ervaring aangrijpen door de cliënt misschien nog vaker uitnodigen innerlijk waargenomen lichaamsgewaarwordingen rijkelijk te beschrijven, zodat we in de bewegende taal grip en begrip krijgen over de ervaringen van de cliënt.  

Er zijn ook voordelen

Verlies ook niet de voordelen uit het oog bij online hulpverlening. Monitor-conversaties zijn voor steeds meer en meer doelgroepen een heel laagdrempelig medium, daar zij er heel veel gebruik van maken. Ook heeft men vastgesteld dat hulpvragers sneller ‘to the point’ komen en over het algemeen minder geneigd zijn zich defensief op te stellen. Dat online hulpverlening niet meer afhankelijk is van één plaats en in principe op elk moment van een dag kan plaatsvinden, is ook een voordeel. Zelfreflectie-oefeningen werken goed via dit medium en doordat iemand vanuit zijn eigen leefomgeving inlogt bij jou, vergroot ook de overdracht van de hulpverlening naar zijn eigen leven (wat zelfredzaamheid bevorderd).

Niemand ontloopt Corona

Waarom motiveren wij jullie om in deze tijden wel actief en betrokken te blijven op jullie cliënteel? Omdat het virus iedereen affecteert. Ook al raak je niet besmet, we zijn allemaal getroffen. Jouw én ieders zelfregulatie worden hier op de proef gesteld. Velen voelen zich onveilig. De houvast die ze vinden hun dagelijkse routine is er niet meer. Daarnaast is ‘het thuis blijven’ voor velen niet thuis blijven, maar wordt het ervaren als opgesloten zijn, afgezonderd zijn, geïsoleerd zijn. Ervaringen die de stress nog groter maken, de onveiligheid nog levendiger voorstellen. Net daarom is het belangrijk dat je ‘online blijft’ met jouw cliënten.

Adem-veiligheid

Veiligheid en veilig werken blijft centraal staan in ons werken en is nu meer dan nodig. Alleen zijn we vandaag bewust geworden van de dimensie ‘adem-veiligheid’. Ademen naar veiligheid en ademen in veiligheid. Daarom raden wij iedereen aan heel strikt de richtlijnen van de overheid te volgen en niet lichaamsgerichte (psycho)therapeutisch te werken tijdens live sessies, die je enkel doet als decompensatie dreigt. In andere gevallen: werk graag in de digitale ruimte. Wees en blijf een rolmodel om vanuit dit baken een anker, een mentor, een steun of een heler te zijn voor de cliënt, die je in de digitale ruimte kan blijven verwelkomen in zijn uitreiken naar jou. Ondertussen, hou jezelf gezond in deze tijden. Succes en bedankt voor jullie belangrijke werk!

Niek Ghekiere

Auteur

Niek Ghekiere

+32 498 52 95 52

©2020 Agape Belgium | Algemene voorwaarden | Privacybeleid | Juridische informatie

Herontdek jezelf - Herontdek de wereld: Opleiding Life Coach Connected Living. Want we hebben allemaal nood aan verbinding.

x