Nieuws en publicaties

Terug naar overzicht
22 april 2020

'Wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe': Opleiding Creative Coach onder de loep genomen

Vanaf september gaat AgapeBelgium van start met de nieuwe opleiding: ‘Creative Coach’. Klinkt leuk, nietwaar, maar wat is dat eigenlijk juist? In dit artikel vind je een antwoord op al je vragen.

Creative Coach Creatieve Therapie

Eerst en vooral mag de term “creative coach” niet verward worden met “creatieve therapie”. Creatieve therapie is een therapiestroming, gesuperviseerd door beroepsverenigingen, waarin 4 disciplines ondergebracht worden:

  • Dans- en bewegingstherapie
  • Beeldende therapie
  • Muziektherapie
  • Dramatherapie

De Creative Coach is de naam die AgapeBelgium geeft aan een opleiding die toegespitst is op het beeldend medium en bedoeld voor mensen die met mensen werken, maar niet noodzakelijk in een therapeutische context.  Het is een opleiding waarin coachende en therapeutische vaardigheden ontwikkeld worden met focus op het beeldend medium.

Wat is een Creative Coach?

De Creative Coach opleiding van Agape Belgium leidt mensen op tot professionele procesbegeleiders, die zich beroepen op, onder meer, beeldende middelen. Ze stellen zich de vraag: Wat kunnen deze ‘beeldende middelen’ betekenen?

De nadruk ligt dus op de beeldende taal die de cliënt reeds hanteert maar er wordt ook nieuwe beeldende taal geïntroduceerd. We denken bij “taal” dus letterlijk aan metaforen, verhalen en zegswijzen. De Creative Coach zal deze beeldende taal met aandacht exploreren.

De Creative Coach is echter ook competent om een stap verder te gaan en kan het verbale proces verrijken met non-verbale processen. Het onbewuste wordt aan het werk gezet, het lichamelijke geheugen spreekt en de creatieve levenskracht wordt aangewakkerd. Dit kan door louter experimenteren met klei, papier, steen, enz. om beelden tot stand te brengen tot het werken met opstellingen in beeld.

Wie kan creative coach worden?

Mensen die willen ontdekken hoe cliënten, door creatief en beeldend te werken, in hun dagelijks leven en in hun dagelijks werk geholpen kunnen worden om nieuwe gebieden in zichzelf te ontdekken en ontwikkelen.

De opleiding biedt een verdieping en verbreding voor professionelen uit de non-profit èn uit de profit sectoren. We denken bij non-profit aan de zorgsector (CAW’s , CGGZ’s en CGG’s), het onderwijs, de psychiatrie, de gehandicaptensector en de bijzondere jeugdzorg. En dit naar aanleiding van een stijgende vraag vanuit de arbeidsmarkt naar verdieping in de ‘zorg op maat’, waarbij de cliënt/patiënt zo veel mogelijk vanuit eigen groeikracht en verantwoordelijkheid wordt gestimuleerd.

Daarnaast richt de opleiding zich dus ook tot professionelen uit de profit sector. We denken hierbij aan HR-medewerkers, teamcoaches, trainers, personal coaches, enz.

Onze opleiding wil deelnemers stimuleren zich te specialiseren in hun huidige functie. Voor een aantal deelnemers betekent de opleiding een stimulans om zich te heroriënteren. Hoe dan ook willen we een waardevolle bijdrage bieden aan zowel de professionele als de persoonlijke ontwikkeling van professionals in het beroepenveld.

Kortom: mensen die mee-zoeken naar een verdiepend antwoord op maatschappelijke behoeften, leemte en nood, waarbij de visie ‘een ander helpen zichzelf te helpen’ centraal staat.

Wat kan je er mee behandelen?

Creative coaching is een vorm van coachen waarbij de ervaring van mensen centraal staat. De coach hanteert het proces van beeldend vormen en de zichtbare en tastbare beeldende producten die hieruit voortkomen als middel binnen het ontwikkelingsproces van de cliënt. Het wordt aangeboden met als doel op emotioneel, cognitief, sociaal of lichamelijk gebied een wenselijke verandering, ontwikkeling, stabilisatie of acceptatie bij  de cliënt te realiseren.

Wat leer je in deze opleiding? Welke vakken krijg je? Met welke materialen wordt gewerkt?

Deelnemers leren over de achtergrond van het gebruik van het beeldend medium, het toepassen in de eigen beroepspraktijk, de fasen in een proces, de interventies, methodieken en groepsdynamische aspecten. De opleiding zoomt ook in op specifieke hulpvragen, problematieken en doelgroepen.

En daarnaast is het ook een individueel proces waarin de eigen ervaringen aandacht krijgen, waarin je je bewust wordt van je eigen weerstand, verwachtingen, projecties, denkpatronen, coachende stijl en levensdoelen.

Allerlei materialen komen aan bod tijdens de opleiding. Gangbare creatieve materialen zoals klei, verf, krijt, enz. Maar ook materialen die minder gekend zijn ecoline, gips, lino’s en kosteloze materialen zoals karton, wc-rolletjes, oude tandenborstels, washandjes, natuurelementen, enz.

Wat onderscheidt de opleiding binnen Agape Belgium van andere onderwijsinstellingen?

De opleiding binnen Agape Belgium is een ervarings-, proces- en competentiegerichte opleiding, gestoeld op theoretische kaders.
Wij staan ervoor dat na het volgen van de opleiding,  mits het uitvoeren van de opdrachten tussendoor en het opdoen van ervaring op de werkvloer, effectief voldoende bagage verworven is om als creative coach te functioneren, al dan niet binnen een multidisciplinair team.

Binnen het ervaringsgerichte concept van de opleiding vinden we het van cruciaal belang dat iedereen steeds de kracht van de creatieve sessies ervaart, zowel vanuit de positie van de cliënt als vanuit de positie van de coach. We vragen cursisten dan ook om persoonlijke thema’s in te brengen, zodat medecursisten de kans krijgen op maat sessies te leren opbouwen. De opleiding kan echter niet als vervanging van een eigen therapie beschouwd worden.

Naarmate de opleiding vordert, dragen de cursisten eigen casussen aan vanuit hun werkplek.

Gedurende de hele opleiding werkt men aan zijn groeiproces als persoon en als coach, ontdekt men zijn krachten en formuleert men hierbij groeidoelen. Cursisten ontmoeten hun weerstanden en leren  omgaan met feedback van medecursisten en docenten. Zelfreflectie en zelfinzicht ontwikkelen is een onderdeel van een ervaringsgerichte opleiding. Dit is van wezenlijk belang, daar de persoon van de coach een groot deel van het proces bepaalt.

Tijdens de opleiding leert men de meest courante thema’s en hulpvragen van cliënten kennen en worden inspirerende sessies ingeoefend. Tegelijkertijd verdiept men zich in het creatief werken. De uiteindelijke bedoeling van de opleiding is zelfstandig een creatieve proces te leren ontwerpen, geïnspireerd op sessies en methodieken die men zich eigen gemaakt heeft doorheen de opleiding.

De klemtoon ligt tijdens de opleiding op methodes en  werkvormen die uitdrukkelijk gebruik maken van de hulpbronnen, krachten, kwaliteiten, helende gedeelten die nog aanwezig zijn in het individu. Men gaat ervan uit dat mensen een aangeboren neiging hebben tot zelfactualisering, die door de coach aangewakkerd of gestimuleerd dient te worden. Cliënten kunnen hun creatieve vermogens inzetten om zowel hun welzijn als dat van de brede context te verhogen. Dit belet niet dat waar nodig wordt teruggegaan naar verwondingen in het verleden.

Theoretische inzichten komen onder meer uit Humanistische therapie, TGI, Integrale psychologie, NLP, Zijnsgeoriënteerde strekkingen en Mindfulness. De werkvormen die bij deze strekkingen horen worden eveneens belicht en ingeoefend. Bij elke werkvorm wordt telkens besproken welke de indicaties en tegenindicaties zijn om deze al dan niet toe te passen bij specifieke hulpvragen.

Wat betreft de specifieke beeldende methodieken doen we een beroep op theoretische kaders van Bateman Anthony, Beelen Frans, Budde Ellen, Cane Florence, Dhont Czn. Michiel, Grabau Eveline, Haeyen Suzanne, Kliphuis Max, Kris Ernst, Linehan Marsha, Rutten-Saris Marijke, Smeijsters Henk, Smitskamp H., Visser Henriëtte en Wertheim-Cahen Truus.

De opleiding is tevens competentiegericht.
Diverse competenties worden doorheen de opleiding aangeleerd, ingeoefend binnen en buiten de opleiding en geïntegreerd. Hieronder volgt een opsomming van de belangrijkste competenties die de cursisten zich eigen maken:

  • De hulpvraag van een cliënt formuleren en vertalen naar creatieve sessies
  • Afstemmen op de cliënt en een veilig klimaat creëren
  • Het proces opbouwen (van hulpvraag tot afronding)
  • Observeren en een verslag maken
  • Het persoonlijk functioneren als coach bespreekbaar blijven stellen (zelfreflectie, omgaan met feedback, realistische kijk op eigen kwaliteiten, valkuilen en groeidoelen, intervisie, supervisie)
  • De dynamieken tussen cliënt en coach herkennen en hanteren (overdrachten, tegenoverdrachten, projecties en weerstanden)
  • Op de hoogte zijn en blijven van nieuwe ontwikkelingen (via vorming en opleiding, literatuur, intervisie en supervisie)
  • Beeldend materiaal kunnen inzetten als helende bron
  • De grenzen van het eigen vakgebied kennen en doorverwijzen indien aangewezen.

 Wat is precies de kracht van de creatieve therapie creative coaching?

  • Vraaggericht: De creative coach is een professionele procesbegeleider. De coach begeleidt de cliënt in een proces met een duidelijk begin, middenstuk en afronding. De cliënt heeft een specifieke vraag waarrond hij inzichten, deblokkeringen, transformaties, evolutie wil brengen tijdens het proces. Deze vraag staat centraal doorheen het proces.
  • Kortdurend: Vaak werkt de coach in een 1-1 relatie of met kleine groepen en begeleidt hij/zij eerder kortdurende dan langdurende processen.
  • Creatief in plaats van reactief: Het proces helpt de cliënt om zich los te maken van gewoontes, oppervlakkigheid, vaagheid of goedkeuring van anderen. De beeldende ruimte is een ruimte van niet-weten, loslaten en het zelf (niet het ego) expressie te geven.
  • Gericht op zelfinzicht: Beeldende werken hebben een spiegelfunctie. Het medium is de derde speler in het proces, naast de cliënt en de coach. De cliënt ontmoet zichzelf via het medium en onthult zo verborgen delen of blinde vlekken.
  • Spiritueel: De cliënt komt in contact met zijn wezenlijke zelf, zijn innerlijke ‘grond’. Wat hij binnen ervaart wordt naar buiten gebracht en vice versa. De verbinding met het wezenlijke zelf wordt zo steeds sterker. Vanuit die verbinding groeit ook het contact met ‘boven’, met de intuïtie. Door met compassie en aandacht zichzelf gade te slaan, kan de cliënt een onbekende ruimte ingaan, wordt hij er geraakt en krijgt er ‘ingevingen’.
  • Multidisciplinair: de beeldende invalshoek biedt een aanvullende discipline in een multidisciplinair team. Problematieken en mogelijkheden worden op een andere manier zichtbaar, aangesproken en geactiveerd. 

Hoe is het ontstaan? Wie is de grondlegger? Hoe lang bestaat het al?

Het beeldende medium is in de westerse maatschappij de laatste tweehonderd jaar dichter bij de dagelijkse ervaring van mensen komen te staan. De verhouding tussen kunst, beeldende media, beeldende communicatie en publiek veranderde diepgaand, alsook de betekenis die de beeldende taal heeft gekregen. Vanaf 1950 gaf bijvoorbeeld de Cobra-beweging een belangrijke impuls om beeldend werk niet louter vanuit esthetisch oogpunt te bekijken, maar als een vorm van zelfexpressie. In het postmodernisme dat zich verder ontwikkelde vanaf eind jaren 1950 staat het persoonlijke centraal.

Vanuit Oostenrijk en de Verenigde Staten werden de ideeën vanuit het kunstenaarsmilieu van grote betekenis voor de ‘art therapy’. Het uiten van onbewuste processen was een centraal doel in deze therapieën.

Tegelijk kwam na de Tweede Wereldoorlog  een golf van veranderingen op gang in de psychiatrie, jeugdzorg en speciaal onderwijs. In één van die ontwikkelingen werd vanaf 1950 in Nederland gefocust op de helende aspecten van beweging en creativiteit als essentieel onderdeel van een behandeling.

De creatiefprocestheorie, die één van de oudste wortels is van de opleiding in AgapeBelgium, werd ontwikkeld rond 1960.

Vanaf de jaren 1990 ontwikkelden zich meer en meer vormen van coaching, zelfcoaching, counseling en zelftherapie, waarin het beeldend medium centraal staat. We denken aan the creative journal, meditatieve methodieken, kunstzinnig dynamisch coachen, teamtrainingen, storytelling.

Zijn er wetenschappelijke bewijzen die aantonen dat creatieve therapie creative coaching werkt?

Aan het streven naar ‘evidence-based’ handelen ligt de veronderstelling ten grondslag dat handelen causaal verklaarbaar is. Er zou dus een duidelijk relatie zijn tussen oorzaak en gevolg waardoor de resultaten van handelen meetbaar zijn.

Vanuit deze aanname heeft men getracht in beeldende therapie de relatie aan te tonen tussen een stoornis en een behandelaanbod. Maar dit is geen eenvoudige zaak. Hersenonderzoek speelt hierbij een grote rol. Neurobiologie en neuropsychologie zouden hierin kunnen helpen. Maar dan nog… de steeds terugkerende discussie en veranderingen in het DSM-classificatiesysteem alleen al geven weer hoe moeilijk het is kaders te scheppen waarin rekening wordt gehouden met individu, diens context, hulpverlener en zijn context, maatschappelijke tendensen, enz.

Omwille van het belang van ‘evidence-based’ handelen in therapie, eerder dan in coaching, zijn er toch verschillende onderzoeken uitgevoerd. We verwijzen hierbij naar Celine Schweizer, Suzanne Haeyen, Henk Smeijsters, het American Art Therapy Association (AATA), King, Malchiodi, …

Wat we hieruit leren is dat beeldende therapie in de fase van diagnostiek en indicatiestelling een bijdrage levert op het gebied van inzicht in en begrip voor de problematiek. In de behandelfase resulteert het in verbetering van zelfinzicht, van bewustwording en reflectieve vaardigheden. Beeldende therapie wordt ook ingezet ter verbetering van communicatie en het aangaan van contact.

Cliënten waarderen het beeldende proces vanwege de ‘alsof-situatie’, wat een veilige methode biedt om de belevingswereld te exploreren, uit te drukken en betekenis toe te kennen (te mentaliseren) door middel van zelfobjecten in de vorm van werkstukken.

 

Geprikkeld door de opleiding? Download dan hier de brochure voor alle informatie. 

Inschrijven kan hier.

Heb je twijfel en wens je een gesprek met de docent? Stuur ons dan een mailtje naar info@agapebelgium.be

Gerelateerde agenda-items

©2020 Agape Belgium | Algemene voorwaarden | Privacybeleid | Juridische informatie

Heb jij het ook moeilijk in deze speciale tijden? Heb je nood aan een babbel en een luisterend oor? Wij bieden nu gratis online advies aan. Meer info bij Agape Therapy.

x